Elke kop cacao begint ver van Den Haag. In het bos rond Rurrenabaque, diep in het Boliviaanse Amazonegebied, waar de bomen tussen de andere bomen groeien, beschut door hun schaduw. Dit is het verhaal van hoe die bonen bij jou terechtkomen. Van de herkomst van onze cacao in Bolivia tot de geur in onze branderij.
Het bos rond Rurrenabaque
Rurrenabaque is een kleine stad aan de rand van het Amazonebekken in het noorden van Bolivia. Waar de Andes overgaan in laagland. De rivier de Beni stroomt erlangs. Achter de stad begint het regenwoud, en daar groeit onze cacao.
Niet op een plantage. Niet in rechte rijen. De cacaobomen staan tussen andere bomen, beschut door hun schaduw. Dit is cacao zoals de natuur het bedoeld heeft: tussen de bomen, op zijn eigen tempo. Het is een variëteit die Criollo Silvestre heet. Criollo voor de soort, silvestre voor het bos. Een van de oudste en zeldzaamste cacaosoorten die er is.
Criollo cacao staat bekend om zijn zachtheid. Minder bitter dan de cacao die je gewend bent, met fruitige tonen. Dat komt niet uit een fabriek. Het komt uit de grond, de schaduw en de rust waarin de bomen mogen groeien. Omdat ze niet worden opgejaagd met kunstmest of pesticiden, rijpen de bonen langzaam. Die langzaamheid proef je later terug.
Het klimaat hier doet de rest. Warme dagen, vochtige lucht, regen die uit het bos zelf lijkt op te stijgen. De cacaoboom houdt daarvan. Hij hoeft niet te overleven in de volle zon of op uitgeputte grond. Hij staat waar hij hoort te staan, en dat is te merken aan de boon. Vol, rond, zonder de scherpe randen die je krijgt als een boom onder druk groeit. Dit is cacao Bolivia zoals het bos het maakt, niet zoals een fabriek het wil hebben.
De families die oogsten
De cacao wordt met de hand geoogst door lokale families. Dat is geen detail. In een bos zonder rijen kun je niet machinaal oogsten. Je moet weten welke peulen rijp zijn, welke bomen dragen, waar je moet zoeken. Die kennis zit in de mensen die er wonen en die het van hun ouders en grootouders hebben geleerd.
Het werk gaat in stappen. De rijpe peulen worden van de bomen gehaald en opengebroken. Binnenin zitten de bonen, omhuld door wit vruchtvlees. Die bonen gaan vervolgens fermenteren en drogen in de zon. Fermentatie is waar veel van de smaak ontstaat. Het is een levend proces, een paar dagen lang, waarbij de bonen warm worden en hun ruwe bitterheid verliezen. Daarna drogen ze langzaam.
Wat dit anders maakt dan veel cacao op de markt is de schaal. Dit is geen grootschalige monocultuur. Het zijn families die oogsten uit een bos dat ook zonder hen zou bestaan. De cacaobomen maken deel uit van een groter systeem, en de oogst past zich daaraan aan in plaats van andersom.
Die manier van werken vraagt geduld. Een peul rijpt op zijn eigen moment, niet wanneer een planning het zegt. De ene boom draagt vroeg, de andere laat. Wie hier oogst, loopt het bos door en leest wat klaar is. Het is werk dat je niet kunt versnellen zonder de kwaliteit te verliezen. En precies dat geduld is waarom de bonen zijn wat ze zijn.
Blooming Heart cacao groeit waar moeder natuur het bedoeld heeft.
De reis over zee
Als de bonen gedroogd en gesorteerd zijn, begint de lange reis. Vanuit Rurrenabaque gaan ze richting de kust, en vervolgens met de boot de oceaan over naar Europa. Dat duurt weken. Cacao reist al eeuwen op deze manier. De boon verandert in die tijd nauwelijks, mits hij goed gedroogd is. Wat je inscheept in Bolivia, komt aan in Nederland.
We zijn eerlijk over wat we hier wel en niet over kunnen zeggen. De keten van een in het bos geoogste cacao uit het Amazonegebied is korter en persoonlijker dan die van massacacao, maar het blijft een product dat een halve wereld aflegt voordat het bij jou is. Dat hoort bij cacao. Het groeit nu eenmaal niet in Den Haag.
Voor het zover is, gaat de cacao door de douane, wordt hij gewogen en gecontroleerd, en vindt hij uiteindelijk de weg naar onze branderij. Het is een onopvallend stuk van de reis. Geen romantiek, wel noodzaak. Maar als de zakken eenmaal opengaan en je de bonen in handen hebt, is het bos weer dichtbij.
Branden in Den Haag
In onze branderij in Den Haag komt de boon weer tot leven. Hier verwerken we de cacao tot de blend die je uiteindelijk drinkt. En dat doen we anders dan bij veel andere cacao.
We verwerken de cacao op een lage temperatuur. Speciaal voor ceremonieel gebruik. Hoe heter je cacao brandt, hoe meer van de fijne, fruitige tonen verdwijnen. Hoge hitte maakt cacao donkerder, bitterder, vlakker. Door laag en langzaam te werken, blijft de zachtheid van de Criollo behouden. Het is een keuze voor smaak boven snelheid.
In de branderij ruik je de hele reis terug. Als de bonen warm worden, komt de geur los: aards, fruitig, een beetje als het bos waar ze vandaan komen. Daarna malen we de cacao tot een gladde massa. Niets wordt eraan toegevoegd en niets eruit gehaald. Wat de boon meebracht uit Bolivia, blijft erin zitten.
Wat overblijft is een blend die vol is en fruitig, zacht in de mond. Geen enkele toevoeging. Geen suiker, geen smaakmakers. Eén cacao, van begin tot eind. De boon die in het bos opgroeide, met de hand geoogst werd door de families rond Rurrenabaque, en die zijn karakter heeft gehouden tot in jouw kop.
Waarom herkomst telt
Cacao herkomst is geen marketingverhaal. Het is het verschil dat je proeft. Waar een boon groeit, hoe hij wordt geoogst en bij welke temperatuur hij wordt verwerkt, bepaalt alles wat er daarna gebeurt.
- Geteeld in agroforestry in het bos rond Rurrenabaque, niet op een plantage
- 100% Criollo Silvestre, een van de zeldzaamste cacaosoorten
- Met de hand geoogst door lokale families
- Op lage temperatuur verwerkt in onze branderij in Den Haag
- Zonder pesticiden, kunstmest of toevoegingen
Dat is de reis. Van een boom in het Boliviaanse regenwoud tot het moment dat je een kop tussen je handen houdt. Een lange weg, met zorg afgelegd, om iets zachts bij je te brengen.